Minder dan de helft van docenten voelt zich tevreden en competent

[Het Nieuwe Beroeps Onderwijs]

Een op de vijf leraren in het voortgezet onderwijs staat met weinig plezier voor de klas. Deze groep voelt zich niet betrokken bij de school, is weinig gemotiveerd en heeft niet veel vertrouwen in het eigen kunnen. Hierdoor lopen de leraren een groter risico op een burnout, zegt Esther Canrinus, die volgende week op dit onderwerp promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen. Canrinus ondervroeg ruim 1200 docenten en constateerde dat slechts 46 procent zich tevreden en competent voelt voor de klas. Het uitgebreide takenpakket van de docent zou de oorzaak van de ontevredenheid kunnen zijn. "De meeste mensen worden nog altijd docent omdat ze met kinderen of jongeren willen werken, maar tegenwoordig is een docent ook heel veel tijd kwijt aan andere zaken, zoals vergaderingen en urenregistraties. Ze zijn misschien teleurgesteld in het beroep." Onderwijsbond AOb herkent de motivatieproblemen. Een woordvoerder schrijft die toe aan de kloof tussen personeel en bestuur op scholen. "Leraren die minder bij het onderwijs betrokken worden, zijn minder tevreden. Zij moeten meer zeggenschap krijgen over hun eigen vak. Nu nemen bestuurders vaak de besluiten, maar die hebben geen feeling met de onderwijsinhoud."

Wij van het nieuwe beroepsonderwijs stellen; als in het vo minder dan de helft van de docenten zich tevreden en competent voelt, zal dat waarschijnlijk in het mbo ook zo zijn. Misschien nog wel erger. Wat denkt u? En wat kunnen wij er aan doen?

[David Weir]

Hier wil ik wel even op reageren. Ik ben sinds een jaar docent op het ROC en voel me NOG niet competent. Ik volg een docentenopleiding bij Fontys en ik ga ervoor zorgen dat ik me dit schooljaar nog kwalificeer om volgend schooljaar aan mijn officiële carrière als docent te kunnen beginnen.

Ik sla en beetje steil achterover als ik al die ontevredenheid van docenten lees. Als het gaat om de complicaties die bij het docentschap horen, zou ik zeggen, dat had je aan kunnen zien komen. Als het gaat om bijvoorbeeld opvoeding/vorming te realiseren bij moeilijk opvoedbare leerlingen/studenten, zou ik zeggen, kader je rol als docent in tot het strikt noodzakelijke en laat je niet meevoeren door excessieve vormen van empathie. Voor de mensen 'die graag met kinderen willen werken', zou ik zeggen, werk dat doel nog effe wat verder uit.

Ik ben vorig jaar begonnen met lesgeven, met weinig ervaring. Ik zie groepen van het vmbo naar het mbo doorstromen, met niets anders in hun gewenning dan overal aan de hand naartoe geholpen worden.

Ze moeten bij het mbo een mijlpaal tegen gaan komen. Ze moeten namelijk zelfredzaam worden, qua training van hun technische en vakinhoudelijke kennis, maar zeker ook door de ontwikkeling van hun sociale vaardigheden, wat ik door mijn opvoeding, onderwijs, maar ook door het vallen en opstaan als freelancer heb geleerd. Een dankbare taak ligt er nu voor mij om deze mijlpaal aan de studenten aan te kondigen.

Toch nemen ze weinig aan van wat ik zeg over mijn ervaringen m.b.t. sociale aspecten, omdat dat te persoonlijk is om 'zomaar even aan te nemen van die stuntelaar daar voor de klas', waardoor ik mijn selectie van 'uit te leggen stof' heroverweeg tot in de praktijk gebrachte 'trial and error' activiteiten. Hierin is de praktijkopdracht de aangever van werkelijke complicaties, die technische kennis, vakinhoudelijke kennis en sociale vaardigheden noodzakelijk hebben gemaakt. Qua efficiëntie een prima alternatief en ook leg ik het leeuwendeel van de stress niet op mijn eigen bord.

Ik denk dat innovatie een slecht woord is geworden door overmatig gebruik. Maar vorig schooljaar heb ik het regelmatig moeten toepassen door plotselinge veranderingen, waardoor ik mijn lesvoorbereidingen in de prullenbak kon gooien. On the fly en improvisorisch, deed ik soms maar wat om dat plan wat ik had geschreven, nog enig effect te laten hebben. Als studenten het door hadden, zakte ik door het ijs. Maar dat weerhield me er niet van om met de studenten te overleggen wat er dan wel gedaan kon worden, om mijn initiële plannen toch zoveel door te voeren. De studenten voelen zich dan uiteraard meer betrokken en zijn meer gemotiveerd om hun oplossend vermogen te trainen.

De rotte appels in de mand met afkeurende kreten zal ik zoveel mogelijk negeren en bij teveel afleiding wegsturen.

Zo is voor mij het werk als docent prima te doen. Maar ik moet natuurlijk wel bereid zijn om mijn oorspronkelijke keuzes te heroverwegen en niet te verzanden in uitzichtloosheid en zelfmedelijden.

[jelle koolstra]

Erg fascinerend verhaal David. Wat je schetst is een ervaring waar anderen van kunnen leren. Misschien moeten wij hier ook eens een clip van maken, met jouw praktijkverhaal, reacties van deelnemers en een docent van 'jouw Fontys'

[David Weir]

Dank je Jelle. Ik zou het misschien als project kunnen inzetten in de nu komende periode (vanaf 14 nov.). Een video met typische pijnpuntjes, die we kunnen bespreken.

[jelle koolstra]

Leuk. Even een afspraakje op de James Watt plannen?

[David Weir]

Ja, dat is goed. Wij hebben vanaf nu herfstvakantie en ik weet, voor jou bestaat zoiets niet meer. Dus ik wil maandag wel even bij je langskomen. Hoe laat schikt het je dan?

[Aleid Stamer]

Ook ik vind het nogal wat om te lezen hoe moeilijk docenten het vak vinden, niet tevreden zijn enzovoort. Ik kom uit het HBO onderwijs en zit nu een aantal jaren in het MBO bij niveau 3. Het docentvak is veelzijdig, en zeker meer dan alleen je lesje geven. Het is betrokkenheid zonder jezelf te verliezen. Het is grenzen stellen en in alle liefde en vriendelijkheid daar blijven.Het is soms ook toegeven dat iets niet in je macht of controle ligt. Geef het dan aan een ander die er wel iets mee kan.

En...last but not least, het blijft een ever learning job, waardoor je ook continue aan jezelf blijft werken.Hoe komt het dat nare opmerkingen van studenten je zo uit je evenwicht kunnen brengen? Daar leer ik in ieder geval veel van. Evenwicht en dat ook in je zijn brengen terwijl alle facetten van het beroep op je af komen. Dat ervaar ik in het docentschap en ik beleef er nog iedere dag plezier aan.

 

Aleid Stamer

[Yvonne Geerts]

Kijk, dit zijn de docenten van de toekomst! Zien wat er op je pad komt, uitvogelen hoe je dat het beste kunt aanpakken en door gaan. Ik ben blij om te lezen dat mensen als David en Aleid, de nieuwe garde, de lol van het docent zijn wel in zien. Ikzelf heb 10 jaar geleden de overstap van het bedrijfsleven naar het onderwijs gemaakt. In het begin was het best lastig, ook omdat ik nog geen pedagogisch didactische opleiding had genoten maar ik heb er geen dag spijt van gehad. Het is afwisselend en ik wordt steeds uitgedaagd. Ik wil niet 'iets met kinderen' maar ik wil bijdragen aan betere beroepsuitoefenaars en het is mooi meegenomen als 'mijn' studenten ook nog eens bijdragen aan een 'betere maatschappij'. Al is het maar in het klein. De jeugd van tegenwoordig is fantastisch; creatief, assertief, initiatiefrijk en gericht op persoonlijke groei. Alhoewel sommigen dat (nog) niet weten. Wij zaten als makke lammetjes in de schoolbanken en moesten consumeren wat ons werd voorgeschoteld wat resulteerde in zo'n 5% residue van de kennis die ons is aangereikt. Het is misschien voor sommige docenten een droom maar ik houd wel van een beetje interactie. Zolang het maar respectvol gaat!

 

Verder wil ik nog even aangeven dat ik geen baan waarvan ALLE delen leuk zijn. Voor mij geldt dat ik het lastig vind als ik achter roosters aan moet lopen, veel tijd gaat zitten in de mail en administratieve afwerking van allerlei zaken. Dat verpest voor mij echt niet de lol die ik beleef aan de hoofdzaken van het onderwijs. Ik ben heel tevreden en voel me competent in wat ik doe. Verder heb ik het gevoel dat ik ook nog steeds groei, doordat ik (onbewust) leer van mijn omgeving (studenten, docenten en alles eromheen) en dat is vooor mij een belangrijke voorwaarde die bijdraagt aan de tevredenheid in mijn werk. Die administratieve zaken zoals uren bijhouden en verantwoording afleggen aan leidinggevenden was in het bedrijfsleven veel meer dan in het onderwijs. Ik vind het moeilijk te bevatten dat dat in het onderwijs ineens een probleem moet opleveren; in het bedrijfsleven is dat gewoon een van de onderdelen van je werk.

David Weir zei:

Hier wil ik wel even op reageren. Ik ben sinds een jaar docent op het ROC en voel me NOG niet competent. Ik volg een docentenopleiding bij Fontys en ik ga ervoor zorgen dat ik me dit schooljaar nog kwalificeer om volgend schooljaar aan mijn officiële carrière als docent te kunnen beginnen.

Ik sla en beetje steil achterover als ik al die ontevredenheid van docenten lees. Als het gaat om de complicaties die bij het docentschap horen, zou ik zeggen, dat had je aan kunnen zien komen. Als het gaat om bijvoorbeeld opvoeding/vorming te realiseren bij moeilijk opvoedbare leerlingen/studenten, zou ik zeggen, kader je rol als docent in tot het strikt noodzakelijke en laat je niet meevoeren door excessieve vormen van empathie. Voor de mensen 'die graag met kinderen willen werken', zou ik zeggen, werk dat doel nog effe wat verder uit.

Ik ben vorig jaar begonnen met lesgeven, met weinig ervaring. Ik zie groepen van het vmbo naar het mbo doorstromen, met niets anders in hun gewenning dan overal aan de hand naartoe geholpen worden.

Ze moeten bij het mbo een mijlpaal tegen gaan komen. Ze moeten namelijk zelfredzaam worden, qua training van hun technische en vakinhoudelijke kennis, maar zeker ook door de ontwikkeling van hun sociale vaardigheden, wat ik door mijn opvoeding, onderwijs, maar ook door het vallen en opstaan als freelancer heb geleerd. Een dankbare taak ligt er nu voor mij om deze mijlpaal aan de studenten aan te kondigen.

Toch nemen ze weinig aan van wat ik zeg over mijn ervaringen m.b.t. sociale aspecten, omdat dat te persoonlijk is om 'zomaar even aan te nemen van die stuntelaar daar voor de klas', waardoor ik mijn selectie van 'uit te leggen stof' heroverweeg tot in de praktijk gebrachte 'trial and error' activiteiten. Hierin is de praktijkopdracht de aangever van werkelijke complicaties, die technische kennis, vakinhoudelijke kennis en sociale vaardigheden noodzakelijk hebben gemaakt. Qua efficiëntie een prima alternatief en ook leg ik het leeuwendeel van de stress niet op mijn eigen bord.

Ik denk dat innovatie een slecht woord is geworden door overmatig gebruik. Maar vorig schooljaar heb ik het regelmatig moeten toepassen door plotselinge veranderingen, waardoor ik mijn lesvoorbereidingen in de prullenbak kon gooien. On the fly en improvisorisch, deed ik soms maar wat om dat plan wat ik had geschreven, nog enig effect te laten hebben. Als studenten het door hadden, zakte ik door het ijs. Maar dat weerhield me er niet van om met de studenten te overleggen wat er dan wel gedaan kon worden, om mijn initiële plannen toch zoveel door te voeren. De studenten voelen zich dan uiteraard meer betrokken en zijn meer gemotiveerd om hun oplossend vermogen te trainen.

De rotte appels in de mand met afkeurende kreten zal ik zoveel mogelijk negeren en bij teveel afleiding wegsturen.

Zo is voor mij het werk als docent prima te doen. Maar ik moet natuurlijk wel bereid zijn om mijn oorspronkelijke keuzes te heroverwegen en niet te verzanden in uitzichtloosheid en zelfmedelijden.