ontstaan van sociale onderklasse

[Lex Sanou]

In het NRC van zaterdag 18 april stond een essay van de Duitse socioloog Heinz Bude over de groeiende Europese onderklasse. Een van de dingen die mij daarin opvielen was dat er een groep jongeren is die onderwijsmoe zijn. Dat houdt o.a. in dat het onderwijs voor deze jongeren niet langer een toegangspoort is tot werk en een maatschappelijke positie/identiteit. Sterker nog: zij keren zich juist van de maatschappij af, mokkend, in zichzelf gekeerd, voor zichzelf zorgend via min of meer criminele activiteiten. Willen we deze jongeren alsnog bereiken, zullen we uit een heel ander vaatje moeten tappen dan tot nu toe. Ze in een beroepsopleiding krijgen heeft volgens mij dan geen zin. Het aangrijpingspunt ligt meer bij de talenten van de jongeren zelf, waar die ook mogen liggen; zelfs als criminele jongere kun je 'iets' toch in ieder geval goed.. De kunst is dat talent te spotten en verder te ontwikkelen in een maatschappelijk aanvaardbaar perspectief. Zonder dat meteen te koppelen aan werk. Doel is meer identiteitsontwikkeling, zelfvertrouwen, netwerk opbouwen, enz. Werk komt uiteindelijk vanzelf wel.

[Huub Schmitz]

Voor deze jongeren zijn er ook initiatieven. Zo is er sinds 2007 het project UrWay.nl (spreek uit Your-Way). Het is een online leervoorziening voor leerplichtige jongeren die het aantoonbaar niet redden binnen de reguliere onderwijssetting. Doorgaans zijn bij deze jongeren al andere voorzieningen en maatregelen ingezet, echter deze hebben niet geleid tot een terugkeer naar school. Het programma is geïnspireerd om het Engelse NotSchool.net concept. Je leest er alles over op
de website www.urway.nl.

[jan geurts]

Lex voel me na je emailtje gedwongen om maar direct actief te worden . Bij deze mijn reactie op je bovenstaande tekst.
Deel je conclusie en aanbevelingen niet. Je begint volgens mij aan verkeerde kant. Juist deze jongeren kun je alleen maar helpen met werk dat zorgt dat ze voelen dat ze nodig zijn, iets kunnen (talent hebben) en door dit ergens goed in zijn, ontwikkelen ze een betere (beroeps)identiteit dan die ze nu hebben. Zie je wenkbrauwen al omhoog gaan. Ja, dat soort
werk is er niet en zeker niet de begeleiding en structuur die erbij hoort. Dat is dan ook het echte probleem. Daarom kijk ik met grote argwaan naar de bewaarschoolachtige oplossing die de Boer nu voorstelt als actie tegen de jeugdwerkeloosheid.
Het onderwijs moet (opnieuw) maatschappelijke problemen oplossen die ze niet aankan. Vroeger (!) stelde den Uil de
prof Ritzen aan om oplossingen aan te dragen voor de jeugdwerkeloosheid. Deze kwam toen met plannen om leerlingwezen te verdubbelen. Dat was een beter idee dan zomaar het onderwijs uitbreiden. We gaan dus niet alleen
economisch achteruit maar ook sociaal. Met groet

[Lex Sanou]

Mijn stelling is dat het hebben van werk en de daarmee samenhangende belofte van maatschappelijkke status, geen enkele aantrekkingskracht vormt voor deze jongeren. Integendeel, zij willen daar zelfs niets mee te maken hebben. Zij trekken zich terug in hun eigen cultuur en hun eigen (illegale) economie. Dat is nou juist waar Heinz Bude op doelt en wat ons zorgen moet baren. De jaren zeventig-oplossing die jij voorstelt werkt volgens mij niet meer, want die gaat uit van het principe dat deze jongeren 'te beschaven' zijn. Een top down benadering, ingegeven door optimistisch sociaal-democratisch gedachtegoed, die eerder averechts werkt, zoals ook blijkt uit de ervaringen. Zelfs in tijden van hoogconjunctuur blijft namelijk een substantieel deel van de jongeren aan de kant staan. Daarom sta ik sowieso argwanend tegenover initiatieven waar de doelgroep zelf geen enkele invloed op heeft. Het echte probleem is niet het ontbreken van geschikt werk en de begeleiding en structuur; het echte probleem is dat er een enorme, nog steeds groeiende, kloof is gekomen tussen werkenden en niet werkenden en daarmee een groeiend onbegrip tussen beide kampen. Zo lang niemand echt bereid is zich te verdiepen in wat jongeren bezighoudt, zal daar ook geen verandering in komen.