Het vertrouwen van onderwijs en politiek in elkaar

[Het Nieuwe Beroeps Onderwijs]

Staf Depla (PvdA) en Jack Biskop (CDA) gingen de confrontatie aan met professionals uit het beroepsonderwijs. Zij spraken onder andere over...

Vertrouwen
Wouter van den Berg: “Ik wil van de politici horen dat ze de onderwijsinstellingen vertrouwen!” Jack Biskop gaf aan: “Vertrouwen moet je verdienen. De oplossing zit niet in het maken van regels; we moeten niet de illusie hebben dat als de politiek een wet aanneemt, alle problemen opgelost zijn. Ruud Lubbers zei dat regels gestold wantrouwen zijn. Het vertrouwen is te paard gegaan en moet te voet terugkomen.” Staf Depla stelde dat het onderwijs last heeft van het ISO-9000-syndroom: “We moeten eens goed kijken naar het inspectiekader. Wat mag wel en wat mag niet?” Toon Ariëns: “Soms passen vernieuwingen niet binnen de kaders van het ministerie van OCW. Voor sommige projecten zijn we naar het ministerie van EZ gestapt.” Jos van Odijk: “In het beroepsonderwijs hebben we niet alleen te maken met OCW, maar ook met bijvoorbeeld EZ en VWS.” Depla is het daar helemaal mee eens: “Scholen moeten zelf bepalen wat het beste voor hen werkt; als de kaders van het ene ministerie voor last zorgen, moet je naar een ander ministerie stappen. De verantwoordelijkheid voor goed beroepsonderwijs ligt bij de scholen: zij moeten bijvoorbeeld bepalen welke opleidingen ze aanbieden en welke niet. Zij moeten hun zaken goed regelen, zoals de bedrijfsvoering en de stagebegeleiding; dat moet geen sluitpost zijn.” Ook wat Ineke Mulder betreft moeten we niet de politiek aanspreken op het vergroten van het vertrouwen: “We moeten onszelf aanspreken!” Patrick Randel vond dat het onderwijs dan wel de tijd moet krijgen: “Denk aan de wijzigingen in de kwalificatiedossiers. En aan de wijzigingen in de examinering: van externe legitimering naar het KCE naar de huidige situatie. Allemaal wijzigingen die veel gevolgen hebben voor de organisatie van het onderwijs.” Rick van Dam herkende dit: “Vanuit de overheid en vanuit de instellingen zelf zijn er zoveel eisen. Sommige mensen worden daar letterlijk ziek van.”
Rita Rutten gaf aan dat het beroepsonderwijs niet overal verantwoordelijk voor is: “We hebben het wel over het wegnemen van belemmeringen binnen het onderwijs, maar het gaat ook om belemmeringen tussen het onderwijs en bijvoorbeeld de zorg. Scholen kunnen niet de maatschappelijke problematiek oplossen; we moeten een dekkend zorgaanbod hebben in Nederland.” Jack Biskop gaf haar helemaal gelijk: “De zorg voor leerlingen met problemen is in het beroepsonderwijs niet goed geregeld. Scholen moeten met zorgverleners in hun regio afspraken maken.” Ineke Mulder: “Dat klopt, maar er moet ook landelijk dingen worden geregeld. Zo is jeugdzorg bedoeld voor jongeren tot 18 jaar, terwijl mbo-studenten dan over het algemeen nog niet klaar zijn met hun opleiding. Veel van hen kunnen nog niet op een volwassen manier omgaan met zorg, terwijl dat wel van hen verwacht wordt.” Biskop: “Die leeftijdsgrens van 18 jaar is op een aantal plekken een probleem. We hebben dan ook aan minister Rouvoet gevraagd om daar eens naar te kijken. Zo zijn ouders niet meer verantwoordelijk als hun 18-jarige zoon of dochter spijbelt. Wat mij betreft moet die verantwoordelijkheid op het gebied van verzuim doorgetrokken worden.” Bartha Huijberts voegde aan de discussie toe dat we niet alleen als professionals op het beroepsonderwijs moeten kunnen vertrouwen, maar ook als burgers en als ouders. Staf Depla: “Als je als ouder een klacht hebt over het onderwijs, moet daarnaar geluisterd worden. Er wordt nu te vaak gezegd: ‘Ga maar terug naar de bestuurder van de school’”.

tekst van Miranda van Elswijk