Mbo-koepel wil de problemen boven tafel krijgen (Volkskrant)

[Het Nieuwe Beroeps Onderwijs]

Het mbo heeft een groot imagoprobleem. De MBO-Raad inventariseert de pijnpunten. ‘Ik lijd als ik die studenten op tv zie klagen over hoe weinig les ze krijgen. Ik denk meteen: gebeurt dat bij mij?’ zegt Rien van Tilburg, collegevoorzitter van agrarisch opleidingencentrum Clusius College in Noord-Holland. Het middelbaar beroepsonderwijs kampt met een fors imagoprobleem. De grootste schoolsoort (500 duizend leerlingen, 50 duizend docenten) komt de laatste tijd negatief in het nieuws: zwakke opleidingen, klachten over lesuitval en roosterchaos, scholen die verdrinken in onwerkbaar gedetailleerde lesvoorschriften en leerlingen die meer gedrag krijgen bijgebracht dan vakkennis. ‘Daar schrikken we van’, zegt MBO-Raad-voorzitter Jan van Zijl. Daarom organiseert hij de komende maanden een serie rondetafelgesprekken. Om de problemen in het beroepsonderwijs onder ogen te zien, maar ook om critici en scholen met elkaar in gesprek te krijgen. Leerkrachten, studenten, de vereniging Beter Onderwijs Nederland en journalisten kunnen uitnodigingen verwachten. Woensdag gingen vier directeuren van roc’s (regionaal opleidingencentrum, met name mbo) aan tafel met Ahmed Marcouch, oud-stadsdeelvoorzitter van Slotervaart. Hij gaf in februari mbo-leerlingen een stem die zich afvroegen of ze nog wel op een school zaten omdat ze sommige vakken al meer dan een jaar niet kregen. ‘Zelf je schoolweek invullen is echt te veel gevraagd van 16- of 17-jarigen.’ Het hele mbo-veld begint last te krijgen van dat slechte imago, zei Van Tilburg. ‘Het slaat op iedereen terug. Daarom moeten we benoemen waar het fout gaat.’ Jan van Zijl deed zijn best de pijnpunten te verwoorden: zijn de roc’s te groot geworden, is er nog wel balans tussen vakkennis en zelfontplooiing, zijn de problemen groter bij de algemenere studies dan bij de gerichte vakopleidingen, brengen we de studenten nog wel echt iets bij? Het gaat in de meeste gevallen goed, benadrukten de bestuurders, en vergis je niet, ze staan voor heel grote opgaven. ‘We krijgen vooral met de laagste mbo-niveaus een heel moeilijke groep leerlingen binnen, waarbij van scholen veel extra zorg wordt gevraagd, terwijl we er minder geld voor krijgen’, zei Marcel Nollen van het Albeda College in Rotterdam. ‘De school wordt een vergaarbak van maatschappelijke problemen.’ ‘Mijn probleem is niet het plannen van genoeg lessen’, zei Heimen van Andel van ROC Aventus, ‘maar die planning uitgevoerd krijgen. Bij een zieke leraar zak je zo 50 uur onder de urennorm.’ ‘Het sleutelwoord voor goed beroepsonderwijs is aandacht’, betoogde Otto Jelsma van het ROC ID College in Zuid-Holland. ‘In de relatie docent-student zul je dus wat moeten verbeteren.’ Nee, niet alles gaat goed, erkenden de collegevoorzitters. Het verzuimbeleid kan beter, de roosters zijn kwetsbaar, en het is vaak een heksentoer om goede vervangers te vinden als docenten uitvallen. Maar er is een kentering gaande in het mbo, vindt Van Tilburg. ‘Een paar jaar geleden waagde je het als roc-bestuurder niet om iets kritisch over elkaars school te zeggen. We spraken in de MBO-Raad nooit over onderwijskwaliteit. Louter over werkgeverszaken en hoe je de overheid buiten de deur hield. Dat is echt aan het veranderen.’