Onderzoek: handhaaf 850-urennorm, maar niet als kwaliteitsnorm

[Lex Sanou]

De minimum urennorm van 850 in de beroepsopleidende leerweg biedt geen enkele waarborg voor voldoende kwantitatieve en kwalitatieve begeleide leertijd voor studenten. De norm is hooguit een randvoorwaarde voor
het aanbieden van goed onderwijs, een ondergrens die studenten voldoende contacttijd met docenten garandeert, een evenwichtige balans tussen school en bpv bewerkstelligt en een basis legt voor bekostiging. In die zin moet de urennorm ook zeker gehandhaafd blijven.

Deze conclusie trekken onderzoekers van ResearchNed/Interstudie-NDO Nijmegen/Arnhem in het rapport 'Tijd voor Kwaliteit' die in opdracht van het Ministerie van OCW de 850-urennorm hebben geëvalueerd.

Als het gaat om het garanderen van de kwaliteit van het onderwijs, constateren de onderzoekers dat meer factoren van invloed zijn dan de urennorm. Zij doen dan ook de suggestie om daarnaast een norm te
introduceren voor een hoogwaardig en aantrekkelijk programma voor in totaal 1.600 uren leertijd.

Het handhavings- en sanctiebeleid is het meest negatieve effect van de urennorm. Scholen vinden de inspectie streng en wantrouwend. De onderzoekers wijten dat niet aan de norm op zich, maar aan de manier waarop
scholen ermee omgaan. Men is lang niet altijd goed op de hoogte welke onderwijsactiviteiten onder de norm vallen en vaak ontbreekt het aan relevante managementgegevens, omdat de administratie niet op orde is.

Het onderzoek toont ook aan dat de urennorm de modernisering van het beroepsonderwijs niet in de weg zit, al zijn er wel vragen over bijvoorbeeld welke begeleiding vanuit school binnen competentiegericht opleiden onder begeleide onderwijstijd valt. Verouderde begrippen zijn aan herijking toe, constateren de onderzoekers dan ook.

Al met al zijn er geen betere alternatieven voor de 850 urennorm als minimuminspanning die recht geeft op bekostiging, concluderen de onderzoekers.

Het rapport eindigt met een aantal aanbevelingen aan studenten/ouders, aan instellingen en MBO Raad, aan Raden van Toezicht en het Ministerie en inspectie. Eindrapport als bijlage bij aanbiedingsbrief (1).pdf

[Paulo Moekotte]

Een duidelijk rapport met een eerlijke en harde conclusie: de 850 urennorm biedt geen enkele kwaliteitsgarantie! Maar zo is die norm ook nooit bedoeld. Het was en is een bekostigingsnorm (voltijd- of deeltijdonderwijs?) en een WSF-norm (wel/geen studiefinanciering?).
De norm is zeker toetsbaar, zoals elke 'kwaliteitsnorm' die is gereduceerd tot een handvol indicatoren. De vraag is of de norm, en dus die indicatoren, bijdraagt/bijdragen aan kwaliteit want een 'garantie' vormt hij niet.
En dan concluderen de onderzoekers heel terecht dat die bijdrage aan de onderwijskwaliteit wordt bepaald door de invulling van de norm, ofwel het onderwijsprogramma dat tenminste (en niet maximaal!) 850 uren omvat.
Als ik bij wijze van spreken in de auto de hele tijd op mijn dashboard staar om te voorkomen dat ik een snelheidsnorm overschrijd, maak ik met zekerheid brokken. Toch gaat het vaak heel lan goed zonder staren. Een kwestie van het 'verinnerlijken' van de norm (noem het conditionering) en het gaat haast vanzelf goed.

Hoe triviaal we een 850 urennorm ook allemaal mogen vinden, voor de inhoud van het programma en daarmee de kwaliteit blijven we gelukkig nog steeds zelf verantwoordelijk. En als we met elkaar goede onderwijsprogramma's samenstellen (conform de norm) dan hoeven we volgens mij ook nergens achteraan te hollen.
Toch?

[Marten Ris]

Op de keper beschouwd is bijna niets een garantie voor kwaliteit. Kwaliteit ontstaat door of vanuit vele factoren. En is vrijwel niet toetsbaar.
Abjecte zaken als een uren norm 850 - 1000 - 1600, het maakt allemaal niet uit. Het enige waar het toe leidt is dat we met z'n allen achter de norm aan hollen, zonder ons af te vragen wat de kwaliteit is van wat wordt aangeboden.
Conclusie: de 850 uren norm heeft als effect dat de kwaliteit van het onderwijs afneemt!!!