Praktijktips voor startende docenten

[Het Nieuwe Beroeps Onderwijs]

Bijna elke docent die net voor de klas staat, wordt in het begin overspoeld door alles wat zich tegelijkertijd in een klas vol leerlingen afspeelt. Het kan bijna niet anders of er ontgaat je veel van wat er onder je ogen gebeurt. Ervaren collega’s geven vaak het advies: streng beginnen en consequent zijn. Zelfs leerlingen roepen vaak dat je streng moet zijn. Dat is een onmogelijke opdracht: diezelfde leerlingen hebben heel snel in de gaten waar je steken laat vallen. Kom je dan in discussies of een machtsstrijd terecht, dan verlies je het op den duur altijd. Hieronder staan tips die veel startende docenten wel op weg hebben geholpen.

1. Weet wie je voor je hebt. Waar zijn zij de afgelopen dagen mee bezig geweest, kun je daar op aansluiten, kun je daar iets mee bij wat je aan de orde stelt. Facebook is er natuurlijk niet voor niets. Je kunt misschien de ervaringen van een paar van de leerlingen gebruiken.
2. Bereid je les goed voor. Zorg voor varieteit in de werkvormen. Kijk op internet, leuke clips, wat was er in de Wereld draait door, kun je daar iets van gebruiken.
3. Begin goed. Sta aan het begin van de les in de deuropening en ontvang de leerlingen. Spreek ze kort aan. Daarmee geef je de eerste boodschap dat jij de regie hebt. Terwijl leerlingen gaan zitten, loop je rond, maakt praatjes (kan nog je les verrijken) met ze en zorgt dat alle leerlingen hun spullen op tafel hebben.
4. Zorg dat je dan iets zegt, uitlegt of een opdracht geeft waar ook alle aandacht voor nodig is. Vermijd in deze fase ‘lawaaiactiviteiten’, want dan is de aandacht meteen weer weg. Aan lawaaiactiviteiten heb je als het goed is bij tip 2 al aandacht geschonken.
5. Wees strak in de structuur van je les en flexibel in je reactie op leerlingen. Een strakke structuur krijg je door in je voorbereiding vooraf te bepalen hoe de leerlingen zoveel mogelijk allemaal tegelijk iets te doen hebben.
6. Markeer de overgangen tussen verschillende werkvormen en onderdelen van de les door telkens op dezelfde plek op dezelfde manier als bij tip 3 om aandacht te vragen. Leerlingen wennen daar onbewust aan: Oh, de docent gaat iets belangrijks zeggen.
7. Vermijd vrijblijvende opdrachten zoals: “Maak de opdracht en je mag overleggen met je buurman”. Beter: “Je gaat zo de opdracht maken. Die los je eerst zelf op."
8. Laat opdrachten, zeker in het begin, waarbij leerlingen zelfstandig moeten werken maximaal 10 min duren. Daarmee voorkom je dat leerlingen zich gaan vervelen.
9. Straf werkt meestal niet. Veel straf werkt voor leerlingen vaak juist statusverhogend en het leereffect is bijna nul. Wees duidelijk in wat je wilt en probeer leerlingen zo veel mogelijk mee te krijgen. Complimenteren wat goed gaat, is vele malen effectiever.
10. Ehh

En wat was nou ook al weer de tiende tip? Doe ons een plezier, en schrijf uw tip hieronder...

[Joep Lambregts]

De tip van Rick is natuurlijk een goede. Verder wil ik nog toevoegen: leerlingen zijn kritisch en hebben het vaak door als je iets doet wat je zelf niet leuk vindt, daarom is dicht bij jezelf blijven terwijl je les geeft erg belangrijk in mijn ogen.

[Lieve Martens]

De tip van Rick Ruys, vind ik een hele goede 10e tip en echt belangrijk om je aan te houden! Een andere tip die ik zelf van een collega heb gekregen is:

Vermijd twijfel door goede voorbereiding, dat wordt hierboven al beschreven. Maar mocht je toch gaan twijfelen of onzeker zijn over een onderdeel van je verhaal, laat dit dan niet merken en probeer dan juist de leerlingen erbij te betrekken en hun kennis te gebruiken. Vermijd woorden als; of zoiets of iets dergelijks, zorg dat je verhaal zonder twijfel overbrengt.

[Rick Ruys]

10. Beloof niet iets wat je niet kan waarmaken, het is makkelijk om na een verzoek te zeggen : Ja! of dat zullen we later behandelen. 

Maar wees juist eerlijk, dat zullen de lesvolgers achteraf nog meer waarderen.