PvdA wil sociaal leningenstelsel

[Het Nieuwe Beroeps Onderwijs]

De PvdA wil de studiebeurs omzetten in een sociaal leningenstelsel. Dat houdt in dat iedereen de studiebeurs moet terugbetalen, alleen hoe en hoeveel hangt af van je inkomen in de toekomst. De PvdA wil ook dat hoger onderwijs andere onderwijsvormen gaat aanbieden dan alleen opleidingen op een hbo of een universiteit en dat studenten hun collegegeld kunnen terugkrijgen als de kwaliteit van onderwijs onder de maat blijkt. En de lerarensalarissen moeten worden gekoppeld aan de lonen in de marktsector, vindt de PvdA. Het is nog niet duidelijk hoe die plannen concreet vorm moeten krijgen.

Uit het programma:

"Ons onderwijs moet tot de top-5 van de wereld behoren. Deze ambitie bereiken we niet
door van bovenaf opgelegde grote systeemveranderingen, over de hoofden van de docenten, leerlingen en
ouders heen. De overheid gaat over het ‘wat’, maar de scholen en docenten gaan over het ‘hoe’. Zo garandeert
de overheid een gedegen ontwikkeling van basisvaardigheden als rekenen en taal en dat examens en
diploma’s ook echt wat voorstellen. Maar hoe die prestaties het beste te behalen zijn, is aan de scholen en
hun leerkrachten. Zij moeten zoveel mogelijk uitgaan van de belangen en mogelijkheden van kinderen en
jongeren. De kwaliteit van ons onderwijs moet op vele fronten omhoog. Vaak betekent dit dat kinderen,
scholieren en studenten eenvoudigweg langer les moeten krijgen.
De PvdA kiest voor de volgende prioriteiten:
Beter onderwijs over de hele linie
De overheid ziet toe op de deugdelijkheid van ons onderwijs, zo staat het in de Grondwet. Die kerntaak is
staat sinds een paar jaar weer voorop. Scholen zijn er in de eerste plaats weer om kinderen taal, rekenen en
kennis van de wereld bij te brengen.
Dat moet doorlopen tot aan het hoger onderwijs. De vastgestelde referentieniveaus voor taal en rekenen
zetten de standaard waarnaar scholen en docenten streven. Scholen moeten veel meer de ambitie uitspreken
om het best denkbare onderwijs te geven. Docenten moeten de ruimte krijgen om hun kennis en vaardigheden
met bezieling over te dragen. De inspectie moet de kwaliteit van scholen beoordelen op basis van
de objectieve toegevoegde waarde van scholen. Zwakke scholen nemen we actief op sleeptouw. Als het dan
nog niet lukt, moet een zeer zwakke school onherroepelijk dicht. We verscherpen de exameneisen in het
middelbaar onderwijs en stellen de betrouwbaarheid van diploma’s zeker. De vrijheid van onderwijs (artikel
23) mag nooit worden uitgelegd als een recht op het geven van slecht onderwijs. Deze vrijheid vraagt in de eerste plaats van schoolbesturen dat zij verantwoording afleggen over de onderwijsprestaties en hun
bestuurlijk handelen. Vanuit de aanhoudende zorg voor het onderwijs grijpt de overheid in als de kwaliteit
van scholen achteruit gaat. We belemmeren schoolbesturen die zeer zwakke scholen beheren actief
als zij nieuwe scholen willen stichten. Geldstromen hoeven niet altijd via besturen te lopen, maar mogen
ook rechtstreeks naar vestigingen. Het niveau van de lerarenopleidingen moet dringend omhoog. Daartoe
verhogen we de in –en uitstroomeisen. Het scholingsfonds voor leraren is een groot succes. Het Actieplan
Leraren voeren we doortastend en onverkort uit; de salarisontwikkeling van leraren moet gekoppeld blijven
aan de salarissen in de markt. Met een Actieplan Leraren 2.0 stimuleren we de bij- en nascholing van
docenten verder. Nieuwe docenten verdienen goede begeleiding op hun school.
De menselijke maat in het onderwijs krijgt veel aandacht. Een fusietoets moet de neiging tot verdere
schaalvergroting temperen.

Betere selectie, meer ruimte voor doorstromen en stapelen Ieder kind is verschillend en verdient onderwijs dat het uiterste haalt uit zijn of haar talenten. Dat vraagt om alerte leraren die talent herkennen. En om een schoolsysteem dat maatwerk biedt en waarin makkelijk tussen niveaus geschakeld kan worden. Kinderen worden vaak te vroeg en soms te laat gedwongen tot keuze van school of studie. Zo raken jongeren gefrustreerd in hun ambities. We moeten daarom flexibeler omgaan met het moment waarop leerlingen kiezen. Er komen schakelklassen, kopklassen en voetklassen bij de overgang van de basis- naar de middelbare school voor leerlingen die meer tijd nodig hebben om hun pad uit te stippelen. Brede brugklassen zijn gewenst in het eerste en tweede jaar van het Voortgezet Onderwijs, met name VMBO-t en HAVO, zodat de precieze selectie later plaatsvindt. Elk kind houdt recht op een objectieve toets en advies aan het einde van de lagere school. Leerlingen die met een achterstand aan school beginnen, of leerlingen die laat tot bloei komen, hebben veel moed en doorzettingsvermogen nodig om via omwegen het uiterste uit zichzelf te halen. Die moed belonen we, door te stimuleren en barrières tegen het stapelen van opleidingen weg te nemen. De aansluiting van het VMBO-t naar de HAVO moet beter, onder andere door in derde klas extra lessen aan te bieden in studievaardigheden en basisvakken. Doorstroming van VMBO naar MBO maken we soepeler door meer aandacht te besteden aan beroepsoriëntatie. Doorstroming van MBO naar HBO moet verbeteren door een hoger niveau van MBO4. 4. Bestrijding lesuitval en schooluitval in het beroepsonderwijs. Het beroepsonderwijs is de ruggengraat van onze kenniseconomie. Goede samenwerking met het bedrijfsleven is essentieel. Des te pijnlijker is het dat de regionale opleidingscentra (ROC’s) worden geteisterd door problemen. Lessen vallen uit, vakdocenten zijn er soms gewoonweg niet, lesverzuim blijft onopgemerkt. Schooldirecties moeten deze problemen nu snel oplossen. Als de schaal van de scholen ze onbestuurbaar heeft gemaakt, dan is defuseren een serieuze optie. Het aantal managementlagen kan dan in ieder geval omlaag. De inspectie moet de scholen onder verscherpt toezicht plaatsen en zeer zwakke opleidingen bij het uitblijven van verbeteringen na een jaar sluiten. Er moeten landelijke, objectieve examens en examennormen komen voor de basisvakken. Het vroegtijdig schoolverlaten neemt af maar is nog steeds te hoog. Winst valt te behalen door de doorstroom tussen verschillende vormen van beroepsonderwijs te vereenvoudigen en meer aandacht te geven aan beroepsoriëntatie en stagebegeleiding. Vakcolleges en zorgcolleges, samenwerkingsverbanden van VMBO en MBO, vormen voor veel jongeren een fantastisch perspectief.

Het gehele programma (pdf)